
Każdy silnik zużywa trochę oleju, a dopuszczalną granicę podaje producent w instrukcji. Mazda w instrukcji MX-5 pisze o zużyciu nawet do 0,8 l na 1000 km, choć sprawny silnik zwykle bierze dużo mniej. Jeśli dolewasz coraz częściej, najpierw trzeba ustalić, czy olej się spala, czy wycieka. Najczęstsze przyczyny spalania to zużyte pierścienie tłokowe, uszczelniacze zaworów, turbosprężarka i niesprawna odma.
Ile oleju może brać silnik? Co jest jeszcze normą
Tłoki i zawory pracują z luzami, więc nie są w stu procentach szczelne. Cienka warstwa oleju na gładzi cylindra częściowo odparowuje i spala się razem z mieszanką. Niewielkie zużycie oleju jest więc cechą każdego silnika, a nie usterką. Ważne jest, ile go ubywa i czy ta wartość rośnie.
| Źródło | Co podaje | W przeliczeniu |
|---|---|---|
| Mazda, instrukcja obsługi MX-5 | Zużycie oleju może wynosić nawet 0,8 l/1000 km | 0,8 l/1000 km jako górna granica |
| MS Motorservice (Kolbenschmidt), nowoczesne silniki osobowe | Zwykle poniżej 0,05% zużycia paliwa | Ok. 0,04 l/1000 km przy spalaniu 8 l/100 km |
| MS Motorservice, maksimum dla aut osobowych | Do 0,5% zużycia paliwa | Ok. 0,4 l/1000 km przy spalaniu 8 l/100 km |
| Instrukcja Twojego auta | Wartość dla konkretnego silnika | Ta wartość jest rozstrzygająca |
Według MS Motorservice zużycie oleju jest najmniejsze po dotarciu silnika i z wiekiem rośnie. Diesle biorą zwykle więcej oleju niż silniki benzynowe, a silniki z turbosprężarką więcej niż wolnossące, bo olejem smarowane jest też turbo. Więcej oleju potrzebuje też nowy, niedotarty silnik i auto jeżdżone ostro lub z dużym obciążeniem.
Mieści się w normie producenta, ale z przeglądu na przegląd dolewasz coraz więcej? To sygnał, żeby zacząć dokładnie mierzyć zużycie i sprawdzić silnik, zanim pojawią się poważniejsze objawy.
Spalanie oleju czy wyciek – jak to odróżnić?
W warsztacie rozróżnia się dwie sytuacje. Zużycie oleju to olej, który trafia do komory spalania i tam się spala. Utrata oleju to olej, który ucieka z silnika przez nieszczelność. Dla kierowcy efekt jest ten sam, bo na bagnecie jest mniej oleju, ale przyczyny i koszty naprawy są zupełnie inne.
- Na wyciek wskazują plamy pod autem po postoju, mokry i zabrudzony olejem silnik od spodu, krople na osłonie silnika, zapach przypalonego oleju po jeździe (olej kapie na gorący wydech).
- Typowe miejsca wycieków to uszczelka pokrywy zaworów, uszczelniacze wałów, miska olejowa, filtr oleju, chłodnica oleju, pompa podciśnienia i przewody turbosprężarki.
- Na spalanie wskazuje brak śladów wycieku przy wyraźnym ubytku, niebieskawy dym z wydechu, zaolejone świece zapłonowe i nagar.
- Zdarza się jedno i drugie naraz. Dlatego przy dużym ubytku warto najpierw umyć silnik od spodu i obejrzeć go po kilkuset kilometrach.
Uwaga na odwrotną sytuację. Jeśli poziom oleju rośnie, w oleju może zbierać się paliwo, zwykle przy jeździe na krótkich odcinkach albo przy częstych, przerwanych wypalaniach filtra DPF. Paliwo rozrzedza olej i może zamaskować jednoczesne spalanie oleju, więc taki objaw też wymaga sprawdzenia.
Dlaczego silnik spala olej? Najczęstsze przyczyny
Olej może dostać się do komory spalania kilkoma drogami: spod tłoka, przez prowadnice zaworów, z dolotu (z turbosprężarki lub odmy). Poniższa tabela zbiera przyczyny opisywane przez MS Motorservice w materiałach o zużyciu oleju.
| Przyczyna | Co się dzieje | Jak się to sprawdza |
|---|---|---|
| Zużyte lub zablokowane pierścienie tłokowe | Olej zostaje na gładzi cylindra i się spala, rośnie ilość gazów przedmuchowych | Pomiar ciśnienia sprężania, test szczelności cylindrów, endoskop |
| Zużyte uszczelniacze zaworów i prowadnice | Olej spływa po trzonkach zaworów do dolotu lub wydechu | Obserwacja dymu, endoskop, oględziny po demontażu głowicy |
| Turbosprężarka | Olej przedostaje się do dolotu lub wydechu, najczęściej przez problem z odpływem oleju lub ciśnieniem w skrzyni korbowej | Olej w przewodach dolotowych i intercoolerze, luz wirnika, drożność przewodu powrotnego |
| Niesprawna odma (wentylacja skrzyni korbowej) | Za wysokie ciśnienie w skrzyni korbowej, mgła olejowa trafia do dolotu | Pomiar ciśnienia w skrzyni korbowej, oględziny zaworu odmy i separatora |
| Za wysoki poziom oleju | Wał korbowy zanurza się w oleju, powstaje piana i mgła zasysana przez odmę | Kontrola poziomu i ilości oleju przy wymianie |
| Nieszczelny dolot, zły filtr powietrza | Pył dostaje się do cylindrów i przyspiesza zużycie pierścieni i gładzi | Oględziny dolotu i filtra, historia serwisowa |
Spalaniu oleju sprzyjają też zaniedbane wymiany, olej niskiej jakości albo spoza specyfikacji oraz paliwo w oleju, które zmywa film olejowy z gładzi. W silnikach turbo z małą pojemnością dochodzi do tego wysoka temperatura pracy. Jak dobrać właściwy olej, opisujemy w poradniku o wyborze oleju do silnika.
Objawy, że silnik spala olej
- Niebieskawy lub sinoszary dym z wydechu, szczególnie po rozruchu, po dłuższym postoju na wolnych obrotach albo przy mocnym przyspieszaniu.
- Zapach spalonego oleju z wydechu.
- Zaolejone lub pokryte nagarem świece zapłonowe, wypadanie zapłonów i nierówna praca silnika.
- Olej w przewodach dolotowych i w intercoolerze (w silnikach turbo).
- Szybsze zapychanie filtra cząstek stałych i możliwe uszkodzenie katalizatora, bo popiół ze spalonego oleju odkłada się w układzie wydechowym.
- Komunikat o niskim poziomie oleju albo kontrolka ciśnienia oleju. Kontrolka ciśnienia oleju oznacza konieczność natychmiastowego zatrzymania auta.
Kolor dymu sporo podpowiada, ale nie przesądza. Biały dym może oznaczać parę wodną albo płyn chłodzący, czarny zbyt bogatą mieszankę. Więcej o tym, co mówi kolor spalin, piszemy w osobnym poradniku. Przy dymieniu w silniku turbo warto znać też objawy uszkodzonej turbiny.
Ubytek oleju to też jeden ze znanych problemów silnika 1.2 PureTech. Stellantis objął część tych silników przedłużoną ochroną, która obejmuje także nadmierne zużycie oleju, więc w takim aucie warto sprawdzić warunki w ASO po VIN.
Jak prawidłowo zmierzyć zużycie oleju?
Wiele „problemów z olejem” to w rzeczywistości błędy przy odczycie bagnetu. Auto stoi na pochyłości, olej nie zdążył spłynąć do miski albo po wymianie wlano złą ilość. Zanim zaczniesz szukać usterki, zmierz zużycie w powtarzalny sposób. Poniższa procedura opiera się na zaleceniach MS Motorservice.
- Ustaw auto na równej nawierzchni. Po wyłączeniu rozgrzanego silnika odczekaj około 5 minut, aż olej spłynie do miski.
- Wyjmij bagnet, wytrzyj go, włóż do końca i wyjmij ponownie. Odczytując poziom, trzymaj bagnet pionowo, końcówką w dół, żeby olej nie podciekał w górę.
- Uzupełnij olej do znaku maksimum, dolewając powoli, po około 0,1 l, i sprawdzając poziom po każdej porcji. Nie przekraczaj maksimum.
- Zapisz stan licznika i przejedź około 1000 km, notując ilość zatankowanego paliwa.
- Po 1000 km sprawdź poziom w ten sam sposób i dolej do maksimum. Ilość dolanego oleju to zużycie na 1000 km.
- Dokładniejszy wynik da podzielenie ilości dolanego oleju przez ilość spalonego paliwa i porównanie z wartością producenta.
W autach bez bagnetu poziom pokazuje komputer pokładowy, często dopiero po spełnieniu określonych warunków (temperatura, postój, poziome ustawienie). Trzymaj się procedury z instrukcji. Nie oceniaj też zużycia w pierwszych kilometrach po wymianie oleju, bo część oleju zostaje w filtrze i kanałach, a ilość wlana przy wymianie bywa mylona z pojemnością dla suchego silnika.
Co sprawdza warsztat i kiedy naprawa ma sens?
Diagnostyka zaczyna się od wywiadu: ile oleju ubywa, od kiedy, przy jakiej jeździe, kiedy była ostatnia wymiana i jakim olejem. Potem mechanik szuka wycieków, a dopiero gdy ich nie ma lub nie tłumaczą ubytku, sprawdza, którędy olej trafia do komory spalania.
- Odczyt błędów i parametrów silnika, np. wypadania zapłonów i korekt mieszanki, w ramach diagnostyki komputerowej.
- Oględziny świec zapłonowych w silniku benzynowym: zaolejona świeca wskazuje konkretny cylinder.
- Pomiar ciśnienia sprężania i test szczelności cylindrów (leak-down), które pokazują, czy problem dotyczy pierścieni, zaworów, czy uszczelki głowicy.
- Oględziny cylindrów kamerą endoskopową przez otwór świecy lub wtryskiwacza: ślady oleju, nagar, stan gładzi.
- Sprawdzenie odmy: zaworu, separatora oleju i ciśnienia w skrzyni korbowej.
- Kontrola turbosprężarki: olej w dolocie i intercoolerze, luz wirnika, drożność przewodu powrotnego oleju.
Opłacalność naprawy zależy od przyczyny. Odma, przewód powrotny turbo czy uszczelka to stosunkowo niewielkie prace. Uszczelniacze zaworów w wielu silnikach da się wymienić bez zdejmowania głowicy, w innych wymaga to większego demontażu. Najdroższe są przyczyny w układzie tłokowo-korbowym. MS Motorservice zwraca uwagę, że zużycie w silniku obejmuje zwykle wszystkie elementy, więc częściowa naprawa, np. sama wymiana pierścieni, często niewiele poprawia. Przy dużym przebiegu trzeba wtedy porównać koszt remontu z wartością auta.
Diagnostykę ubytku oleju wykonasz w Serwisie Osowa, ul. Odyseusza 20 w Gdańsku Osowej. Jesteśmy autoryzowanym serwisem Opel i Peugeot oraz Bosch Car Service, naprawiamy wszystkie marki, także auta z USA. Zadzwoń: 58 552 55 25 (pn–pt 7:30–17:00, sob 9:00–14:00). Zakres naprawy i wycenę doradca potwierdza po diagnozie.
Najczęstsze pytania
Czy można jeździć, jeśli silnik bierze olej?
Tak, pod warunkiem że regularnie kontrolujesz poziom i uzupełniasz olej, a ubytek mieści się w granicy producenta. Jazda z poziomem poniżej minimum grozi uszkodzeniem łożysk i turbosprężarki, a przy kontrolce ciśnienia oleju trzeba natychmiast się zatrzymać.
Czy gęstszy olej zmniejszy spalanie oleju?
Czasem nieznacznie ograniczy ubytek, ale nie usunie przyczyny, a olej o lepkości lub normie niedopuszczonej przez producenta może zaszkodzić innym układom silnika. Lepiej ustalić, skąd bierze się zużycie, i stosować olej zgodny z instrukcją.
Czy dodatki do oleju pomagają na branie oleju?
Nie warto na nie liczyć jako na naprawę. Jeśli przyczyną są zablokowane pierścienie, decyzję o ewentualnym płukaniu lub czyszczeniu podejmuje się po diagnostyce. Na zużyte uszczelniacze, turbo czy niesprawną odmę dodatki nie zadziałają.
Ile oleju może brać nowy silnik?
W okresie docierania zużycie bywa wyższe niż później, a producenci podają to w instrukcji. Po dotarciu zużycie powinno się ustabilizować. Jeśli auto na gwarancji bierze więcej, niż dopuszcza producent, udokumentuj pomiary i zgłoś to w serwisie.
Czy spalanie oleju wpływa na badanie techniczne?
Pośrednio tak. Silnik, który mocno dymi lub ma uszkodzony przez olej katalizator albo filtr cząstek, może nie spełnić wymagań emisji spalin. Warto naprawić przyczynę przed terminem badania.
Źródła
- MS Motorservice – Oil consumption and oil loss (definicje zużycia i utraty oleju, wartości graniczne, procedura pomiaru, przyczyny)
- MS Motorservice Technipedia – When is an engine consuming too much oil? (do 0,5% zużycia paliwa w autach osobowych)
- Mazda MX-5 – instrukcja obsługi, Owner Maintenance Precautions (zużycie oleju do 0,8 l/1000 km)


